Verplichting vanaf 1 januari 2021: vergeet de aangifte overdrachtsbelasting niet! (14-10-2021)

Op 1 januari 2021 is de startersvrijstelling bij de aankoop van een eigen woning ingevoerd. In de slipstream van die vrijstelling is er een aangifteplicht ingevoerd die nog weinig aandacht heeft gekregen. In deze column ga ik in op die aangifteplicht en in welke situaties je daarmee te maken krijgt.

Wat is er gewijzigd?
Ondanks veel kritiek is de startervrijstelling overdrachtsbelasting op 1 januari ingevoerd. Eén van de voorwaarden om die vrijstelling toe te kunnen passen is dat je vrijstelling nog niet eerder hebt gebruikt. Die voorwaarde is lastig te controleren voor de Belastingdienst, omdat er bij toepassing van een vrijstelling overdrachtsbelasting geen plicht was een aangifte in te dienen. Om die reden is er op 1 januari gelijktijdig ook een aangifteplicht ingevoerd bij toepassing van de startersvrijstelling. Het is dan voor de Belastingdienst terug te zien of iemand de startersvrijstelling al eerder heeft toegepast.

Breder bereik aangifteplicht
Ik zou verwachten dat de aangifteplicht bij het toepassen van een vrijstelling beperkt is tot toepassing van de startersvrijstelling. Dat is niet het geval. De aangifteplicht geldt sinds 1 januari voor elke toegepaste vrijstelling. Dat betekent dat je bij de aankoop van een onroerende zaak die is vrijgesteld van overdrachtsbelasting nu altijd aangifte moet doen.

Voorbeelden aangifteplicht
In veel gevallen maakt de notaris een akte op bij de overdracht van een onroerende zaak. Als er een vrijstelling van toepassing is, dan neemt de notaris in die akte de toegepaste vrijstelling op. Door registratie van die akte is dan ook voldaan aan de aangifteplicht. So far so good.
Bij overdrachten waarbij geen notariële akte wordt opgesteld en wél een vrijstelling van toepassing is, zal niet iedereen zich direct bewust zijn van de plicht te verzoeken om een aangifte overdrachtsbelasting.

Bijvoorbeeld bij de inbreng van een onroerende zaak in een samenwerkingsverband kan een vrijstelling van toepassing zijn. Vaak stellen adviseurs dan een onderhandse VOF-, of maatschapsovereenkomst op waarin de inbreng van de onroerende zaak is beschreven. De firmanten moeten dan naast die overeenkomst ook een aangifte overdrachtsbelasting indienen.
Ook bij bedrijfsopvolging of de verkrijging van fictieve onroerende zaken kan een vrijstelling overdrachtsbelasting van toepassing zijn, waarbij er nu een aangifteplicht geldt.

Bij het niet voldoen aan de aangifteplicht legt de Belastingdienst een verzuimboete op. Als er daarbij sprake is van een economische eigendomsoverdracht dan kan de boete oplopen tot maximaal € 5.514. Overigens betekent het niet of te laat aangifte doen niet dat de vrijstelling niet langer van toepassing is.

Conclusie
In verband met de voorwaarden die gelden voor de startersvrijstelling heeft de wetgever begrijpelijk een aangifteplicht ingevoerd bij toepassing van de vrijstelling. De aangifteplicht geldt nu ook voor alle andere situaties waarin een vrijstelling overdrachtsbelasting van toepassing is. Het is daarom van belang om bij transacties waarbij een onroerende zaak betrokken is, na te gaan of de notaris aangifte doet of dat je zelf nog actie moet ondernemen.

Bron: Nextens / J. van Esch RB Duijd Fiscalisten

Alle nieuwsberichten

12de verjaardag geen fiscaal feest (14-10-2021)
Verplichting vanaf 1 januari 2021: vergeet de aangifte overdrachtsbelasting niet! (14-10-2021)
Kwart betaalt te veel belasting (08-10-2021)
Eigen bijdrage en btw (08-10-2021)
ZORGPLICHT BIJ AFLOSSINGSVRIJE HYPOTHEEK (05-03-2021)
E-COMMERCE EN BTW: DE WIJZIGINGEN GAAN DOOR PER 1 JULI 2021 (05-03-2021)
CORONASTEUNPAKKET: DIT MOET JE WETEN (23-02-2021)
RENDEMENT BEHALEN MET VOORLOPIGE AANSLAGEN IB EN VPB (17-02-2021)
WKR IN 2021: DIT VERANDERT ER (17-02-2021)
CORONAZAKEN: ACCOUNTANTSKAMER BEREIDT ZICH VOOR (15-02-2021)
NIEUWE BTW-REGELS VOOR ONLINE WINKELS EN PLATFORMS (15-02-2021)
CHEATSHEET FISCAAL 2021: NOG ÉÉN KEER ALLES WAT JE MOET WETEN (04-01-2021)
ZZP-MUSICUS IS EIGENLIJK IN LOONDIENST OORDEELT DE RECHTBANK (25-09-2020)
HYPOTHEEK TWEEVERDIENERS STIJGT VANAF 2021 (25-09-2020)
FORMULIER ALS TIJDELIJKE OPLOSSING VOOR EHERKENNINGPROBLEMATIEK (19-08-2020)
NIET VERTROUWEN, WEL CONTROLEREN (19-08-2020)
KENT U DE KOSTEN VAN VERZUIM? (16-06-2020)
CORONAVIRUS: VERLENGING EN UITBREIDING NOODPAKKET BANEN EN ECONOMIE (16-06-2020)
ONBELASTE VERGOEDINGEN EN VERSTREKKINGEN IN DE CORONACRISIS (16-06-2020)
WAT ZIJN DE FISCALE GEVOLGEN VAN CORONA – EN EEN OPROEP AAN DE BELASTINGDIENST (20-03-2020)
OVERZICHT PAKKET KABINETSMAATREGELEN VOOR BANEN EN ECONOMIE (20-03-2020)
SNEL EXTRA FINANCIËLE STEUN VOOR ONDERNEMERS (17-03-2020)
BETALINGSPROBLEMEN DOOR CORONAVIRUS? UITSTEL VAN BETALING MOGELIJK VOOR ONDERNEMERS INCLUSIEF ZZP’ERS (17-03-2020)
WEDEROM KRITIEK OP FISCUS VANWEGE E-HERKENNING (07-02-2020)
VATTENFALL: ‘NEDERLAND MOET ENERGIEBELASTING AFSCHAFFEN’ (07-02-2020)
MENINGEN ZIJN VERDEELD OVER BTW-VRIJSTELLING (16-01-2020)
CONTROLE OP ANBI-STATUS SCHIET TEKORT (16-01-2020)
HEEFT DE MIDDELINGSREGELING NOG TOEKOMST? (09-12-2019)
AIRBNB NOOPT WETGEVER TOT UPDATEN INKOMSTENBELASTING (09-12-2019)
5 ZAKEN DIE U MOET WETEN OVER HET BELASTINGPLAN 2020 (08-11-2019)
VAN DE KOR NAAR DE OVOB, WIL JE DAT WEL? (08-11-2019)
HITTERECORD, ZONNEPANELEN EN BTW (11-10-2019)
BELASTINGDIENST GEEFT EENMANSZAKEN NIEUW BTW-IDENTIFICATIENUMMER (11-10-2019)
BELASTINGDIENST KOMT MET VIER TIPS OVER DE VERNIEUWDE KOR (03-10-2019)
WAT HOUDT DE NIEUWE KLEINE ONDERNEMERSREGELING IN? (03-10-2019)
5 TIPS: OPTIMAAL GEBRUIK AFSCHRIJVINGSMOGELIJKHEDEN BEDRIJFSPAND (16-09-2019)
EXCESSIEF LENEN BIJ DE EIGEN BV? U WORDT DUBBEL BELAST! (16-09-2019)
VERHARDING RELATIE TUSSEN BELASTINGDIENST EN BELASTINGADVISEURS (12-09-2019)
SUBSIDIE EN HET TERUGVRAGEN VAN BTW, MEER DUIDELIJKHEID? (12-09-2019)
NIEUWE REGELING VOUCHERS: BTW BEPALEN (09-09-2019)
GEEN PENSIOENOPBOUW MEER IN EIGEN BEHEER, WAT NU? (09-09-2019)
INVESTEREN IN ZONNEPANELEN BLIJFT FISCAAL AANTREKKELIJK (29-08-2019)
SCHULDEISERS EN KENNELIJK ONBEHOORLIJK BESTUUR (29-08-2019)
ANBI’S HUIVERIG VOOR AUTOMATISCH DOORGEVEN DONATIES AAN FISCUS (19-07-2019)
MASSALE SCHENDING PRIVACYREGELS BIJ 'NO DEAL'-BREXIT DREIGT VOOR MKB (19-07-2019)
BTW TER ZAKE VAN CATERINGKOSTEN (04-07-2019)
AANGIFTE INKOMSTENBELASTING 2018 ZELFS VOOR EIGENWONINGEXPERTS EEN UITDAGING (28-06-2019)
OVERWERK COMPENSEREN DOOR MIDDEL VAN TIJD VOOR TIJD: GEEN VRIJHEID BLIJHEID (28-06-2019)
FINANCIERING VIA CROWDFUNDING? DENK OOK AAN DE FISCALE CONSEQUENTIES (24-05-2019)
AANVRAAG COMPENSATIEREGELING TRANSITIEVERGOEDING MOGELIJK VANAF 2020 (24-05-2019)
FISCUS MOET BSN VAN ZZP’ER VOOR 2020 UIT HET BTW-NUMMER HALEN (04-04-2019)
BOX 3 OP BASIS VAN WERKELIJK RENDEMENT KOMT NIET VAN DE GROND (03-04-2019)
SPOEDREPARATIE FISCALE EENHEID: VAN KROONJUWEEL TOT ROESTIGE KETTING (03-04-2019)
STEEDS MEER ZZP’ERS VERDIENEN TE WEINIG OM INKOMSTENBELASTING AF TE DRAGEN (13-03-2019)
KLEINE BEDRIJVEN KRIJGEN HET MINST VAAK EXTERNE FINANCIERING (13-03-2019)
VERSOBERING SUBSIDIE ZONNEPANELEN EEN JAAR UITGESTELD (26-02-2019)
GELD LENEN: LAAGSTE RENTE BIJ PERSOONLIJKE LENING (20-02-2019)
“KABINET MOET DEZE REGEERPERIODE DE HYPOTHEEKRENTEAFTREK NÓG VERDER BEPERKEN” (20-02-2019)
CPB: INNOVATIESUBSIDIES BEVOORDELEN GROTE BEDRIJVEN (07-02-2019)
OZB STIJGT IN 2019 GEMIDDELD 2,2 PROCENT (07-02-2019)
EENMANSZAKEN KRIJGEN IN 2020 EEN NIEUW BTW-NUMMER (22-01-2019)
EVALUATIE MIDDELING: REGELING MOET MAKKELIJKER (22-01-2019)
BELASTINGDIENST KOMT IN 2019 MET NIEUW PORTAAL VOOR ONDERNEMERS (16-01-2019)
ONDERNEMERS VERWACHTEN IN 2019 MEER OMZET, PERSONEEL EN INVESTERINGEN (16-01-2019)
OPBRENGST BTW GROEIT IN 50 JAAR NAAR 53 MILJARD (11-01-2019)
AANSLAGBILJET VOORLOPIGE AANSLAG VENNOOTSCHAPSBELASTING WIJZIGT (11-01-2019)
VERMOGENSBELASTING GAAT IN 2019 OMLAAG (16-10-2018)
MET TERUGWERKENDE KRACHT BTW ZONNEPANELEN TERUGVRAGEN (16-10-2018)
FISCALE ONGELIJKHEID TUSSEN EEN- EN TWEEVERDIENERS (20-09-2018)
NEDERLAND OP ÉÉN NA DUURSTE LAND IN EUROPA VOOR AUTOBEZITTERS (20-09-2018)
VERSOBERING 30%-REGELING HOUDT STAND (22-08-2018)
OESO: ‘BOUW BELASTINGVOORDELEN ZZP’ERS AF’ (22-08-2018)
SKYBOX NIET AFTREKBAAR VOOR DE BELASTING (16-08-2018)
HUIZENBEZITTERS BETALEN TEVEEL BIJ VERVROEGD AFLOSSEN HYPOTHEEK (16-08-2018)
VAKANTIE EN DE AUTO VAN DE ZAAK (14-08-2018)
NIEUWE WETGEVING ZZP’ERS LAAT NOG OP ZICH WACHTEN (14-08-2018)
WIEBES WIL TERUGLEVERSUBSIDIE VOOR DUURZAME ENERGIE (06-08-2018)
TECHBEDRIJVEN: ‘HERZIE BEPERKING LOOPTIJD 30%-REGELING’ (06-08-2018)
KABINET WIL COMPENSATIEREGELING VOOR GEDUPEERDE ONDERNEMERS (03-08-2018)
MINDER BEDRIJVEN GEBRUIKEN INNOVATIEREGELING (03-08-2018)
KABINET KOMT IN ACTIE TEGEN PROBLEMATISCHE SCHULDEN (02-08-2018)
FISCUS WIJST BEZWAREN WEGENS GERING PRIVÉGEBRUIK AUTO ALLEMAAL AF (02-08-2018)
PRIJZEN HUURWONINGEN IN VRIJE SECTOR WEER FORS OMHOOG (30-07-2018)
FORSE VERSCHILLEN IN BELASTINGHEFFING BIJ OVERDRACHT FAMILIEBEDRIJVEN (30-07-2018)
Toeslagen bij samenwoning met niet-partner (23-05-2018)
Fiscus casht flink op afkoop ondernemerspensioen (18-05-2018)
Staatssecretaris geeft uitvoering aan uitspraak HR over btw-teruggaaf zonnepanelen (16-05-2018)
Stamrecht-bv brengt eigenaren in de problemen (11-04-2018)
Twee ondernemers mogen dertien auto’s hebben (11-04-2018)
Regeerakkoord nadelig voor MKB (20-03-2018)
Handhaving wet DBA verder uitgesteld tot 1 januari 2020 (21-02-2018)
Rechter vindt belasting over spaarrente te hoog (18-01-2018)
Belastingdienst richt pijlen op rekening-courant (04-01-2018)
Interessante links (03-01-2018)
Overzicht fiscale wijzigingen per 1 januari 2018 gepubliceerd (22-12-2017)
Accountant als deskundige bij herstructurering (08-12-2017)
Pleegkind en ouder niet langer verplicht tot fiscaal partnerschap (08-12-2017)
Een op tien ondernemers in zwaar weer (07-12-2017)
Besluit ‘Omzetbelasting. Administratieve-, facturerings- en andere verplichtingen’ gewijzigd (07-12-2017)
Belastingplan 2018: wijzigingen binnen de inkomstenbelasting (28-09-2017)